Núi dầu nơi đáy quân khởi nghĩa Lam Kinh

Tour Sầm Sơn 3 ngày 2 đêm sẽ đưa bạn đến Núi Dầu là một trong những vị trí rất quan trọng làm hậu chẩm cho toàn bộ khu trung tâm điện miếu Lam Kinh. Trong "Bình Ngô Đại Cáo" của Nguyễn Trãi có câu: "Ta đây núi Lam Sơn dấy nghĩa, chốn hoang dã nương mình" xưa núi Lam Sơn là nơi diễn ra cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, ngày nay nó được gọi với cái tên là núi Dầu. Truyền thuyết kể rằng: Khi Lê Lợi chuẩn bị khởi nghĩa, ông đã tìm ngọn núi ở gần vùng đất Lam Sơn, cho quân đêm đêm đốt đèn trên núi để chiêu quân. Đèn thắp đêm này qua đêm khác để cho nghĩa sĩ bốn phương biết hướng tìm về Lam Sơn tụ nghĩa.
Dầu thắp đèn cần dùng rất nhiều nên phải có người thường xuyên tiếp tế. Có một người đàn bà ở dưới xuôi lên đem dầu bán cho trại chủ Lam Sơn. Để giữ  bí mật, Lê Lợi cho quân chỉ mua dầu của người đàn bà ấy. Bà hàng Dầu ngày ngày gánh lên bán cho nghĩa quân, quân Minh dò biết đã đón đường bắt bà mang về tra khảo cực hình nhưng bà không tiết lộ bí mật, cuối cùng chúng đã giết bà. Lê Lợi nghe tin cảm động về lòng yêu nước của bà hàng dầu. Sau khi bà hàng dầu bị giết có một thời gian quân không đủ dầu thắp, ngọn đèn trên núi không còn le lói như xưa. Lê Lợi đã nhớ ơn bà mà đem thi hài của bà về núi Lam Sơn để an tang, đặt tên cho ngọn núi ấy là núi Dầu và tên núi Dầu vẫn còn tồn tại đến ngày nay. Cách Lam Kinh khoảng 1km là di tích Chiêu Anh Quán – Đền Ngọc Lan, một ngôi đền nhỏ đã gắn liền với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn lừng lẫy chiến công. Ngược dòng lịch sử, thời Lê Lợi khởi binh Chiêu Anh Quán – Đền Ngọc Lan chính là nơi trạm canh gác, nơi chiêu binh đầu tiên trước khi quân sỹ vào Lam Sơn. Trạm canh được chủ tướng Lê Lợi giao cho một thôn nữ tài trí mưu lược, sắc nước hương trời, giả mở quán bán hàng nước dưới gốc cây Ngọc Lan để che mắt quân Minh. Đây đồng thời là trạm đưa tin, dò la các hoạt động của giặc để kịp báo cho nghĩa quân Lam Sơn. Quán nước cũng là một cơ sở bí mật lựa chọn tuyển mộ binh lính trong vùng cho chủ tướng Lê Lợi. Thanh niên trai tráng muốn đầu quân thì tới đây đăng ký tên tuổi để trình lên các tướng lĩnh, sau đó mới được vào vòng trong huấn luyện để gia nhập nghĩa quân Lam Sơn. Với những công trạng của mình, sơn nữ ấy đã giúp Lê Lợi có những người tôi trung, làm nên chiến thắng giòn giã trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Khi qua đời, cô được sắc phong là Công chúa Ngọc Lan, được nhân dân lập đền thờ để tỏ lòng nhớ ơn. Nơi đây vua Lê cũng đặt bàn thờ bảy vị Công thần của nhà Lê: Nguyễn Trãi, Trần Nguyên Hãn, Nguyễn Xí…
Chiêu Anh Quán – Đền Ngọc Lan đã được xây dựng và tôn tạo khang trang hơn, dưới tán cây Ngọc Lan ngôi đền đẹp, linh thiêng và huyền ảo. Đền Ngọc Lan được người dân xem như một ngôi đền thờ Thánh mẫu thiêng liêng. Theo phong tục truyền thống, cứ vào những ngày mồng 1 và ngày rằm hàng tháng, người dân đều nô nức kéo đến xem lễ hội đèn lồng trong Tour Sầm Sơn 2 ngày 1 đêm. Họ cầu may mắn, an lành và mong muốn có được cuộc sống hạnh phúc. Đến thăm di tích, du khách sẽ cảm nhận được vẻ đẹp, tính thiêng được bảo tồn và gìn giữ theo thời gian như hương hoa Ngọc Lan cứ lan tỏa trong không gian khiến du khách khi ra về cứ bâng khuâng nhớ mãi. Với những giá trị tốt đẹp của văn hóa truyền thống dân tộc được bảo vệ và phát huy, năm 1962 khu di tích được xếp hạng là Di tích lịch sử cấp quốc gia.